Uluslararası Saraybosna Üniversitesi (IUS) Siyaset Bilimi ve Uluslararası İlişkiler (PSIR) Lisans Programı akademisyenleri Yrd. Doç. Mustafa Krupalija ve Doç. Dr. Aliaksandr Novikau ile Türkiye'den Karabük Üniversitesi öğretim üyesi Yrd. Doç. İbrahim Fevzi Güven, Yurtdışı Türkler ve Akraba Topluluklar Başkanlığı (YTB) tarafından İnsan ve Toplum Kalkınması Araştırmaları Destek Programı kapsamında desteklenen araştırma projesini başarıyla tamamladı.
"The Return of Forcibly Displaced Persons to Their Homes after the Bosnian War: Experiences of Bosniaks Returning to the Republika Srpska Entity" (Bosna Savaşı Sonrasında Zorla Yerinden Edilen Kişilerin Evlerine Dönüşü: Sırp Cumhuriyeti Entitesine Dönen Boşnakların Deneyimleri) başlıklı proje, 20 Ağustos-10 Aralık 2025 tarihleri arasında yürütüldü. Araştırmada, Bosna Savaşı'nın ardından savaş öncesindeki yerleşim yerlerine geri dönen Sırp Cumhuriyeti Entitesindeki Boşnakların deneyimleri incelenirken, özellikle savaş sonrası geri dönüş ve yeniden topluma uyum süreçlerinin sosyal, kültürel, siyasi ve psikolojik boyutlarına odaklanıldı. Kişisel anlatıları belgeleyen ve zorunlu yerinden edilmenin uzun vadeli sonuçlarını ele alan proje, Bosna-Hersek'te çatışma sonrası iyileşme süreçleri ile azınlıkların geri dönüşüne ilişkin daha kapsamlı bir anlayış geliştirilmesine katkı sunmayı amaçladı.
Projenin önemli akademik çıktılarından biri olarak, "Rebuilding Home on 'Hot Ground': Spiritual Obligation and the Decision to Return to Srebrenica" (Sıcak Topraklarda Yeniden Yuva Kurmak: Manevi Sorumluluk ve Srebrenitsa'ya Dönüş Kararı) başlıklı makale, Oxford University Press tarafından yayımlanan ve alanının önde gelen hakemli akademik dergilerinden biri olan Journal of Refugee Studies'de yayımlandı.
Çalışmada, Srebrenitsa bölgesinden geri dönen ve dönmeyen Boşnakların yaşam deneyimleri ele alınırken, travma, zorunlu göç ve savaş sonrası güçlüklerle şekillenen yerlere geri dönüş kararının ardındaki karmaşık motivasyonlar incelendi. Nitel görüşmelere dayanan araştırma, geri dönüş kararının yalnızca maddi koşullarla değil; hafıza, kimlik ve aidiyetle bağlantılı ahlaki, manevi, ailevi ve siyasi sorumluluklarla da şekillendiğini ortaya koyuyor.
Makalenin yayımlanması, özellikle savaş sonrası Bosna-Hersek, azınlıkların geri dönüşü ve zorunlu yerinden edilmenin uzun vadeli etkileri bağlamında mülteci ve zorunlu göç çalışmaları alanına önemli bir akademik katkı niteliği taşıyor.
IUS, YTB destekli projeyi başarıyla tamamlayan ve araştırmalarını uluslararası saygınlığa sahip bir akademik dergide yayımlayan Yrd. Doç. Mustafa Krupalija, Doç. Dr. Aliaksandr Novikau ve Yrd. Doç. İbrahim Fevzi Güven'i tebrik etmektedir.
Makaleye Journal of Refugee Studies internet sitesi üzerinden " Rebuilding home on “hot ground”: spiritual obligation and the decision to return to Srebrenica " başlığıyla erişilebilmektedir.
