26 Mayıs 2022 Perşembe günü, Adnan Zoranić, Uluslararası Saraybosna Üniversitesinde (IUS) yeni kitabı “Arhitektura prethodne Civilizacije – Kultura građenja i duh modernizma u Jugoslaviji u periodu 1945 – 1990“ tanıtımını yaptı. IUS Mühendislik ve Doğa Bilimleri Fakültesi (FENS) Dekanı Doç. Dr. Edin Jahić ve Maribor Üniversitesinden Misafir Profesör Dr. Andrej Šmid, kitabı değerlendirerek sundular. FENS Kıdemli Asistanı Selma Nekić programın moderatörlüğünü yaptı.
Kitap, Yugoslavya Sosyalist Federatif Cumhuriyeti dönemindeki mimari değerleri ve başarıları sunmayı amaçlıyor. Ayrıca, Sosyalist Yugoslavya'da otokton bir modernist mimarinin ve sosyal koşulların ortaya çıkmasının nedenleri ve etkileriyle ilgili araştırma sorularını yanıtlamaya çalışmaktadır.
Doç. Dr. Edin Jahić kitap incelemesinde, tarafsız bir gözlemcinin bakış açısından o dönemin en önemli mimari başarılarından birini sunan Profesör Zoranić tarafından başarıyla tamamlanan kapsamlı ve ciddi bir görev olduğuna dikkat çekti. Ayrıca kitabın, zamanın siyasetini, ev inşasını etkileme biçimini ve belirlediği bina standartlarına sıkı sıkıya uyulmasını kapsamlı bir şekilde ele aldığını da sözlerine ekledi. Neticede bunun net etik ilkelerle iyi eğitim alması gereken yeni nesil mimarlar için öğretici bir literatür olduğunu vurguladı.
Dinleyicilere hitap eden Doktor Šmid, Profesör Zoranić'in dönemin mimari kültürel mirasının çok önemli örneklerine odaklandığını vurguladı. Eski Yugoslavya'nın yeni bir vatandaş sınıfı oluşturduğunu çünkü kırsal alanlardan çok sayıda insanın şehirlere taşındığını da sözlerine ekledi. Bu sadece yeni bir yapılaşma türünün ortaya çıkmasına değil, aynı zamanda yeni bir kent kültürünün ortaya çıkmasına da yol açmıştır. Mimarların binaları tasarlarken sadece son kullanıcıya değil, topluma karşı da sorumlulukları olduğunu vurguladı.
Yrd. Doç. Dr. Adnan Zoranić kitabı kendi bakış açısıyla sunarak, hakemlere ve dinleyicilere teşekkürlerini iletti. Profesör Zoranić, Yugoslavya'nın 1945'te kırsal bir devlet olarak başladığını ancak 1960'larda apartman binalarının hiper üretimine yol açan hızla sanayileşmiş bir güç haline geldiğini belirtti. Apartmanların insanların ihtiyaçlarını dikkate alan ve günümüzde ihmal edilen hümanizmi vurgulayan ilkelere göre inşa edildiğini de dile getirdi. Bu modernleşme aynı zamanda kültür ve sanatın Batı'ya yönelmesi anlamına da geliyordu. Son olarak, oldukça katı bir sisteme sahip olan Yugoslavya'nın o dönemde gelişen avangard sanatı desteklediğini belirten ilginç bir gerçeği de ekledi.
Tanıtımın sonunda katılımcılar, o dönemin mimarisi hakkında soru sorma ve daha fazla bilgi edinme fırsatı buldular.
