Kültürel ve akademik girişimleri kapsamında Uluslararası Saraybosna Üniversitesi (IUS) Sanat Galerisi, hâlihazırda Üniversitenin Sanat Galerisi’nde sergilenmekte olan kişisel sergisi vesilesiyle, Saraybosna Güzel Sanatlar Akademisi tam profesörü Prof. Dr. Amer Bakšić ile bir Artist Talks etkinliğini gerçekleştirdi.
Bu etkinlikle birlikte Uluslararası Saraybosna Üniversitesi Sanat Galerisi, Üniversitenin düzenleyeceği, yerli ve uluslararası alanda tanınmış sanatçıların gelecekteki konuk sergilerine eşlik edecek Artist Talks başlıklı yeni bir söyleşi serisini resmen başlatmış oldu. Seri, sanatsal pratik, eleştirel düşünce ve akademik topluluk arasında diyalog geliştirmeyi amaçlamaktadır.
Söyleşi, IUS İngiliz Dili ve Edebiyatı (ELIT) programında görev yapan ve aynı zamanda Sanat Galerisi Komitesi üyesi olarak Galeri’nin disiplinlerarası kültürel programına aktif katkı sunan Yrd. Doç. Nadira Puškar-Mustafić tarafından gerçekleştirildi.
Serginin açılışı, 18 Aralık 2025 Perşembe günü Doç. Dr. Banko Vekić ve Prof. Dr. Meliha Teparić tarafından yapıldı; serginin küratörlüğünü ise IUS Sanat Galerisi Direktörü ve Görsel Sanatlar ile Görsel İletişim Tasarımı (VACD) programında tam profesör olan Dr. Teparić üstlendi.
Sergi Bağlamı
Bu sergide yer alan fotoğraf çalışmaları, bedeni düşünce ile duygu arasında gerçekleşen içsel hareketin mekânı olarak ele almaktadır. Figürler bulanık, parçalanmış ve çoğu zaman tek bir kare içinde birden fazla biçimde görünerek, zihinsel ve duygusal faaliyetin sürekliliğini vurgulamaktadır. Bu çalışmalardaki hareket, mekân içinde fiziksel bir yer değiştirme olarak değil, içsel süreçlerin görsel bir tezahürü olarak işlev görmektedir.
Uzun pozlama süreleri ve özenle kontrol edilen ışık kullanımı sayesinde zaman, görüntünün görünür bir bileşeni hâline gelirken; beden, sabit bir nesne olmaktan ziyade bir süreç olarak ortaya çıkmaktadır. Çalışmalar belgesel bir okuma anlayışına direnir; bunun yerine fotoğrafı, yalnızca bir durumu kaydeden değil, o durumu aktif olarak üreten, kendi başına yeterli bir mecra olarak konumlandırır.
Artist Talks serisinin başlatılmasıyla birlikte Uluslararası Saraybosna Üniversitesi Sanat Galerisi, sanat, eğitim ve eleştirel diyalog arasında anlamlı karşılaşmalar için bir alan olma rolünü daha da güçlendirmektedir. Prof. Dr. Amer Bakšić ile gerçekleştirilen bu söyleşi, gelecekteki sergilere eşlik edecek ve Üniversitenin yanı sıra daha geniş topluluğun kültürel yaşamını zenginleştirecek bir programın başlangıcını temsil etmektedir.
Artist Talks – Söyleşi
Artist Talks söyleşisi, Yrd. Doç. Nadira Puškar-Mustafić tarafından kurgulanan çeşitli sorular etrafında şekillendi; tartışma, sanatsal itici güç olarak duygu, üretim süreci ve fotoğrafın bir mecra olarak özgünlüğü üzerine odaklandı.
Başlangıç Noktası Olarak Duygu
Nadira Puškar-Mustafić:
Çalışmalarınızı hareket hâlindeki duygu olarak deneyimledim. Duyguyu sanatsal sürecinizin itici gücü olarak ne ölçüde görüyorsunuz?
Amer Bakšić:
Duygunun genel olarak her şeyin arkasındaki itici güç olduğuna inanıyorum. Elbette rasyonel motivasyonlardan yola çıkan insanlar da vardır, ancak bence duygu vazgeçilmezdir. Sevgi, adanmışlık ve bir şeyi hayata geçirme arzusu ile o büyülü his olmadan her şey anlamını yitirir. Duygu ilk kıvılcımdır ve süreç buradan itibaren şekillenir.
Kişisel Deneyim ve Yoruma Açıklık
Nadira Puškar-Mustafić:
Fotoğraflarınızdaki figürler kişisel deneyiminizle ne ölçüde bağlantılı ve izleyicinin yorumuna bilinçli olarak nerede alan bırakıyorsunuz?
Amer Bakšić:
Figürler benimle bağlantılı, çünkü model benim. Bu hem pratik hem de oldukça talepkâr bir çözümdü. Bir sanatçı olarak çok titizim ve bu taleplere yalnızca kendimi tabi tutabilirdim. Her zaman konforlu değildi, ancak bu da sürecin bir parçası.
Süreç ve Tekrar
Nadira Puškar-Mustafić:
Fotoğrafik süreci ve çekimlerin tekrarını biraz açabilir misiniz?
Amer Bakšić:
Elbette. Görüntüler tekrar edilir; görsel tatmin sağlayan bir durumu ararız. Tekrar süreci son derece önemlidir, çünkü beden, mekân ve ışık arasındaki ilişkiyi kurar.
Hareket ve İz
Nadira Puškar-Mustafić:
Sizin için hareketin kendisini yakalamak mı, yoksa hareketin geride bıraktığı izi yakalamak mı daha önemli?
Amer Bakšić:
Benim için en önemli olan izdir. Bu, süreklilik taşıyan bir harekettir; akan bir harekettir. Görsel bir sanatçı olarak formların iç içe geçmesi beni özellikle etkiler, çünkü sonrasında hareketin çizgisini, yönünü ve hızını okuyabilirim.
Görsel Bir Öge Olarak Işık
Nadira Puškar-Mustafić:
Çizim ve resim geçmişiniz göz önüne alındığında, ışığı bir çizgi, jest ya da hacim olarak mı düşünüyorsunuz?
Amer Bakšić:
Bu kategorileri kesin çizgilerle ayırmam. Hepsi bir bütünün parçasıdır. Işığın türü, açısı, mesafesi ve düşüşü belirleyicidir. Bu seriler farklı dönemlerde ve farklı ışık koşullarında üretildi.
Mekân ve Kapı Motifi
Nadira Puškar-Mustafić:
Fotoğraflarınızda kapılar sıkça karşımıza çıkıyor. Bunlar yalnızca fiziksel bir mekân olarak mı işlev görüyor, yoksa psikolojik bir anlam da taşıyor mu?
Amer Bakšić:
Kapı motifi çalışmalarımda uzun bir geçmişe sahip. Daha 2002 yılında giriş ve çıkış etrafında şekillenen seriler üzerinde çalışmıştım. Burada, hem fiziksel eşikler hem de psikolojik mekânlar olarak işlev gören bu erken dönem motiflere geri dönüyorum.
Seri, Parçalanma ve Tutarlılık
Nadira Puškar-Mustafić:
Bu çalışmalarda bedeni ele alış biçiminizde tekrar ve parçalanma ne kadar önemli?
Amer Bakšić:
Son derece önemli. Tek bir çalışma tesadüfi olabilir, ancak bir seri niyeti ve yönü açıkça ortaya koyar. Tutarlılık ve bir fikir üzerinde sürdürülen uzun soluklu çalışma, bütüne anlam kazandırır.
Neden Fotoğraf
Nadira Puškar-Mustafić:
Bu çalışmalar başka mecralara da aktarılabilecek nitelikte olmasına rağmen fotoğrafı tercih ettiniz. Neden?
Amer Bakšić:
Diğer mecralar bunu ifade edemez demiyorum, ancak fotoğraf beni gücüyle şaşırttı. Bu işlerin, üretildikleri mecra içinde bütünüyle yeterli olduğunu fark ettim. Başka mecralara aktarılması ise geleceğe yönelik bir olasılık olarak duruyor.
Tam kataloğa buradan ulaşabilirsiniz: Amer Bakšić – Sergi Kataloğu
Çevrim içi sergiyi buradan görebilirsiniz: Amer Bakšić – Online Sergi
