Balkan Araştırmaları Merkezi (BSC), Siyaset Bilimi ve Uluslararası İlişkiler (PSIR) programı iş birliğiyle, Bosna-Hersek’teki AGİT Misyonunda görev yapan Kıdemli Siyasi Danışman Guido Almerigogna ile Siyasi Görevli Emil Suiunaliev’in katılımıyla etkileşimli bir çalıştay düzenledi. Çalıştayın konusu “Bosna-Hersek’teki AGİT Misyonu ve Barış ile İstikrarın İnşasındaki Rolü” oldu.
Konuşmacılar, Avrupa Güvenlik ve İş Birliği Teşkilatının (AGİT) tarihsel gelişimini ele alarak kuruluşun kökenlerini 1970’li yıllara ve Soğuk Savaş dönemindeki yumuşama sürecine dayandırdı. AGİT’in; barışın korunması, demokratik değerlerin teşvik edilmesi, çatışmaların önlenmesi, insan haklarının korunması ve kriz dönemlerinde arabuluculuk yapılması gibi temel amaçlar doğrultusunda kurulduğunu vurguladılar.
Oturum sırasında özellikle AGİT’in zorlayıcı yaptırım mekanizmalarına sahip olmadığına dikkat çekildi. Bunun yerine teşkilatın iş birliğine, diyaloğa ve çözüm odaklı yaklaşımlara dayalı olarak faaliyet gösterdiği; talep üzerine devreye girdiği ve katılımcı devletler arasındaki iletişimi kolaylaştırdığı ifade edildi. Ayrıca kuruluşun günümüzde Avrupa, Orta Asya ve Kuzey Amerika’dan 57 katılımcı devleti bir araya getirdiği belirtildi.
Çalıştayda kriz yönetimi ve çatışma çözümü süreçlerine ilişkin teorik çerçeveler ile bunların uygulamadaki yansımaları, beş temel aşama üzerinden sistematik biçimde ele alındı. Özellikle Saraybosna merkezli olarak faaliyet gösteren ve sekiz bölgesel ofis aracılığıyla ülke genelinde çalışmalarını sürdüren Bosna-Hersek AGİT Misyonunun faaliyetleri üzerinde duruldu. Konuşmacılar, AGİT’in savaş sonrası yeniden yapılanma sürecinde, özellikle demokratik kurumların güçlendirilmesi ve uzun vadeli istikrarın desteklenmesi alanlarında önemli katkılar sunduğunu vurguladı.
Ayrıca hukukun üstünlüğünün, çatışma sonrası toplumlarda sürdürülebilir barışın temel unsurlarından biri olduğu ifade edildi. AGİT ile Avrupa Birliği arasındaki farklara da değinen konuşmacılar, AGİT’in AB’den farklı olarak koşulluluk esasına göre hareket etmediğini, mali araçları aynı şekilde yönetmediğini ve kâr odaklı hedefler doğrultusunda faaliyet göstermediğini belirtti. Bunun yerine teşkilatın temel gücünün, paydaşlar arasında diyaloğu kolaylaştırma, iş birliğini teşvik etme ve güven inşa etme kapasitesinden kaynaklandığı ifade edildi.
Çalıştay, katılımcıların yönelttiği kapsamlı sorular ve paylaştıkları değerlendirmelerle zenginleşen interaktif bir soru-cevap oturumuyla sona erdi. Oturum, AGİT’in barış, güvenlik ve istikrarın teşvik edilmesindeki güncel rolüne ilişkin dinamik bir fikir alışverişine zemin hazırladı.
