U okviru obilježavanja Dana Armije Republike Bosne i Hercegovine, Centar za balkanske studije (BSC), u saradnji s Memorijalnim centrom Sarajevo, uspješno je organizovao panel-diskusiju pod nazivom „Izvan uloge žrtve: ponovno sagledavanje uloge i doprinosa žena u ratu u Bosni i Hercegovini (1992–1995)”.
Događaj je okupio istaknute učesnice i učesnike s ciljem promišljanja o djelovanju žena, njihovim ratnim iskustvima i trajnom doprinosu tokom agresije na Bosnu i Hercegovinu, istovremeno otvarajući važan prostor za akademski i društveni dijalog o sjećanju, otpornosti i poslijeratnim narativima. Posebno je naglašeno da su mnoge od ovih žena dale direktan i neprocjenjiv doprinos odbrani Bosne i Hercegovine, služeći hrabro, dostojanstveno i odlučno u nekim od najtežih trenutaka u historiji zemlje. Na panelu su učestvovale gđa Sanela Šukur, gđa Rasema Ražalica, gđa Amra Berberović, gđa Suada Džino, gđa Sabaheta Ćutuk i gđa Fuada Avdić, a događaj je otvorio dr. Ahmed Kulanić, direktor Memorijalnog centra Sarajevo.
Jedan od ključnih fokusa panela bio je propitivanje uskog i često dominantnog shvatanja žena isključivo kao žrtava rata. Mnoge učesnice, koje su tokom rata neposredno služile u Armiji Republike Bosne i Hercegovine, podijelile su duboko lična i snažna svjedočenja o svojim ratnim iskustvima. Kroz svoje priče govorile su ne samo o teškoćama, gubicima i izdržljivosti, nego i o svojim aktivnim ulogama na prvim linijama i unutar vojnih struktura.
Diskusija je istakla da žene tokom rata nisu bile samo majke, kćerke i njegovateljice, nego i braniteljice domovine. Njihova svjedočenja odražavala su izuzetnu hrabrost, žrtvu, otpornost i patriotizam, snažno podsjećajući na mnogobrojne načine na koje su žene doprinijele odbrani Bosne i Hercegovine.
Panel je također naglasio važnost očuvanja ovakvih svjedočanstava kao neizostavnog dijela historijskog pamćenja zemlje. Povezujući akademske perspektive i lična iskustva, događaj je doprinio dubljem i nijansiranijem razumijevanju odnosa između roda, rata i sjećanja u Bosni i Hercegovini.
Ova saradnja između Balkanskog istraživačkog centra i Memorijalnog centra Sarajevo predstavlja važan korak u prepoznavanju i odavanju počasti doprinosu žena čiji glasovi, iskustva i služenje zaslužuju trajno mjesto i u akademskom diskursu i u javnom pamćenju.
