Internacionalni univerzitet u Sarajevu (IUS) imao je posebnu čast ugostiti ministra trgovine Republike Turske, prof. dr. Ömera Bolata, koji je u četvrtak, 13. novembra 2025. godine, posjetio Univerzitet i održao posebno predavanje pod nazivom „Globalni trgovinski tokovi”. Događaj je okupio predstavnike vlada Republike Turske i Bosne i Hercegovine, članove diplomatskog kora, predstavnike poslovne zajednice, upravu IUS-a, profesore i studente.
Program je započeo svečanim dočekom visokih zvanica, među kojima su bili ministar Bolat, članovi Velike narodne skupštine Republike Turske, ambasador Republike Turske u Bosni i Hercegovini Nj.E. Emin Akseki, te savjetnik ministra vanjskih poslova Bosne i Hercegovine, gospodin Dino Selimović. Skupu su prisustvovali i predsjednik Fondacije SEDEF, gospodin Hasan Topaloğlu, kao i rektor Internacionalnog univerziteta u Sarajevu, prof. dr. Ali Osman Kuşakcı.
Rektor Kuşakcı se u svom obraćanju zahvalio ministru Bolatu na dolasku i predavanju održanom akademskoj zajednici IUS-a, naglasivši njegov značajan doprinos razvoju turske ekonomije tokom proteklih četrdeset godina. Istakao je važnost povezivanja akademske zajednice sa kreatorima ekonomskih politika koji imaju ključnu ulogu u oblikovanju savremenih globalnih ekonomskih tokova.
U okviru predavanja, ministar Bolat iznio je pregled globalnih ekonomskih kretanja, osvrnuvši se na aktuelne trendove, ključne parametre i dugoročne promjene u svjetskoj ekonomiji. Posebno je naglasio da je globalni protekcionizam dostigao historijski visoke nivoe, naročito nakon nedavnih uvođenja carinskih mjera u Sjedinjenim Američkim Državama, što je značajno usporilo međunarodnu trgovinu. Govoreći o promjenama u globalnoj proizvodnji, istakao je da su do 1990-ih godina razvijene zemlje dominirale svjetskom ekonomijom, dok su kasnije u prvi plan došle zemlje u razvoju, prije svega Kina i Indija, koje danas predstavljaju značajne pokretače svjetske proizvodnje i trgovine. Njihova integracija u svjetsku ekonomiju ubrzala je globalni rast, iako su se investicioni tokovi u posljednjem periodu suočili s određenim padom.
Govoreći o ekonomskim rezultatima Republike Turske, ministar Bolat istakao je izuzetne pomake ostvarene tokom posljednje 22 godine. Turska je zabilježila historijski rast izvoza robe, uz prosječnu godišnju stopu rasta od 5,4% u periodu od 2020. do 2024. godine. Samo u 2024. godini izvoz robe dostigao je 262 milijarde američkih dolara, dok je izvoz usluga iznosio dodatnih 117 milijardi dolara. Prema projekcijama, do kraja 2025. godine Turska će se svrstati među 11 najvećih svjetskih ekonomija prema paritetu kupovne moći. Pored toga, zemlja bilježi kontinuirani ekonomski rast tokom posljednjih 20 uzastopnih kvartala zaključno s drugim kvartalom 2025. godine. Republika Turska trenutno ima potpisane sporazume o slobodnoj trgovini s 23 zemlje, a u 2024. godini bila je peta u svijetu po suficitu u razmjeni usluga. Ukupne strane direktne investicije porasle su sa 13,5 milijardi američkih dolara prije 2001. godine na 286,2 milijarde dolara u periodu od 2002. do 2025. godine.
Govoreći o ekonomskim odnosima između Republike Turske i Bosne i Hercegovine, ministar Bolat podsjetio je da je sporazum o slobodnoj trgovini između dvije zemlje na snazi od 2003. godine. Ukupna trgovinska razmjena u 2024. godini iznosila je 806,2 miliona američkih dolara, uz očekivanja daljnjeg snažnog rasta u narednim godinama. Više od 200 turskih kompanija posluje u Bosni i Hercegovini u različitim sektorima, doprinoseći zapošljavanju, proizvodnji i trgovini. Ministar je također istakao da su turske kompanije realizirale 61 infrastrukturni projekat u Bosni i Hercegovini, ukupne vrijednosti veće od 2 milijarde američkih dolara, među kojima dominiraju projekti izgradnje autoputeva i tunela.
Na kraju predavanja, ministar Bolat uputio je poruku studentima IUS-a da ostanu inovativni, proaktivni i posvećeni razvoju novih ideja, naglasivši kako upravo nove generacije predstavljaju ključnu snagu u oblikovanju budućnosti globalne trgovine i međunarodne saradnje.
